QalaNews

İQTİSADİYYAT 04 Jun 2026

Xarici şirkətlər Hindistanın IPO bumundan istifadə edərək milyardlarla dolları ölkədən çıxarırlar

Hindistanın sürətlə böyüyən IPO bazarı xarici şirkətlər üçün böyük imkanlar yaradır. Lakin Reuters-in araşdırmasına görə, bir çox şirkətin əsas məqsədi yeni investisiya cəlb etmək deyil, milyardlarla dolları ana şirkətlərə geri qaytarmaqdır. Prime Database-in məlumatlarına əsasən, 2024-cü ildən etibarən Mumbay birjasında listinq olunan altı xarici şirkətin Hindistan bölməsindən yalnız biri yeni kapital cəlb edib. Digər bütün IPO-lar Offer For Sale (OFS) formatında həyata keçirilib. Bu modeldə mövcud səhmdarlar öz paylarını investorlar arasında satır və əldə olunan vəsait birbaşa şirkətə deyil, səhmdarlara çatır. Təxminən 5 milyard dollar ölkədən çıxarılıb Son iki il ərzində xarici şirkətlər Hindistan bazarındakı IPO-lar vasitəsilə təxminən 5 milyard dollar əldə edərək ölkədən çıxarıblar. Bu məbləğin 80 faizindən çoxu aşağıdakı şirkətlərin payına düşüb: Hyundai Motor LG Electronics Analitiklərin hesablamalarına görə, bu IPO-larda şirkətlərin inkişafı üçün cəlb olunan hər 1 dollara qarşılıq səhmdarlara 59 dollardan çox vəsait ödənilib. Bu tendensiya 2026-cı ildə də davam edir. Walmart şirkətinin Hindistandakı PhonePe bölməsinin təxminən 1 milyard dollarlıq IPO-su da OFS modeli ilə keçiriləcək. Eyni yanaşmanı aşağıdakı şirkətlər də nəzərdən keçirirlər: Modern Times Group The Coca-Cola Company Carlsberg Hindistan yüksək qiymətləndirmələrin mərkəzinə çevrilib Ekspertlərin fikrincə, xarici şirkətlərin Hindistanda IPO keçirmək istəyi əsasən yüksək bazar qiymətləndirmələri ilə bağlıdır. Bir çox hallarda Hindistanda fəaliyyət göstərən bölmələr ana şirkətlərdən daha yüksək qiymətləndirilir. Məsələn: Nestlé India şirkətinin P/E göstəricisi təxminən 77-dir; Nestlé şirkətində isə bu göstərici 22-dir. LG Electronics India da Koreyadakı ana şirkətdən daha yüksək qiymətləndirmə ilə ticarət olunur. 2024-cü ildə Hyundai India IPO-ya çıxdıqda onun bazar dəyəri təxminən 18 milyard dollar olub ki, bu da Hyundai qrupunun ümumi bazar dəyərinin təxminən 40 faizinə bərabər idi. Rupiyə təzyiq artır İqtisadçılar bildirirlər ki, IPO-lar vasitəsilə kapitalın ölkədən çıxarılması Hindistan rupisinə əlavə təzyiq yaradır. 2024-cü ildən bəri rupi ABŞ dollarına qarşı təxminən 13 faiz dəyər itirib. Təkcə bu il ərzində isə geriləmə 6 faizə yaxın olub. MUFG Bank hesab edir ki, IPO bazarındakı aktivlik milli valyutanın zəifləməsinə təsir edən əsas amillərdən biridir. Bununla yanaşı, xarici investorlar bu il Hindistan fond bazarından artıq 23 milyard dollardan çox vəsait çıxarıblar. Hökumət narahatlığını gizlətmir Hindistan hökumətinin baş iqtisadi müşaviri V. Ananta Nagesvaran bildirib ki, IPO-lar getdikcə biznesin inkişafı üçün kapital toplamaq vasitəsi deyil, erkən investorların çıxış mexanizminə çevrilir. Onun sözlərinə görə, bu tendensiya fond bazarlarının əsas fəlsəfəsinə ziddir. Buna baxmayaraq, Hindistan tənzimləyiciləri hazırda OFS modelini məhdudlaşdırmaq niyyətində olduqlarını açıqlamayıblar. Hindistan IPO bazarında dünya liderləri arasındadır Bütün risklərə baxmayaraq, Hindistan IPO bazarı dünyanın ən böyük bazarlarından biri olaraq qalır. 2025-ci ildə ölkə IPO həcminə görə ABŞ-dan sonra ikinci yeri tutub. İl ərzində Hindistan birjalarında 367 şirkət listinq olunub və ümumilikdə 21,8 milyard dollar vəsait cəlb edilib. Hazırda isə təxminən 26 milyard dollarlıq yeni IPO layihələri tənzimləyici orqanların təsdiqini gözləyir. Ekspertlər hesab edirlər ki, Hindistan bazarında yüksək qiymətləndirmələr davam etdikcə, xarici şirkətlər burada IPO keçirməyə və yatırımlarından mənfəət götürməyə davam edəcəklər.

LATEST